قرأ

Kuran kitapla Kuran'ı iki ayrı düzlem olarak anar. Hicr suresinin ilk ayetinde bunlar kitabın ve apaçık bir Kuran'ın ayetleridir, Neml suresinin ilk ayetinde sıra çaprazlanır: Kuran'ın ve apaçık bir kitabın ayetleri. Zuhruf suresinin 2. ile 4. ayetlerinde apaçık kitaba yemin edilir, onu Arapça bir kuran kıldık denir ve o Bizim katımızda kitabın anasındadır. Fussilet suresinin 3. ayetinde ayetleri Arapça bir kuran olarak ayrıntılanmış bir kitaptır. Yunus suresinin 37. ayetinde Kuran kitabın ayrıntılı açıklamasıdır. Vakıa suresinin 78. ayetinde Kuran saklı bir kitaptadır. Yunus suresinin 61. ayetinde Kuran'dan okunan her şey ve yerde ve gökte zerre ağırlığınca her şey apaçık bir kitaptadır. Kitap her şeyi kuşatan kayıttır, Kuran o kayıttan Arapça olarak okunan ve ayrıntılanan bölümdür.

Kıyame suresinin 16. ile 19. ayetleri vahyin alınışını sıralar: onu acele etmek için dilini onunla kıpırdatma. Onu toplamak ve okumak Bize aittir. Onu okuduğumuzda okunuşunu izle. Sonra onu açıklamak da Bize aittir. Toplama, okuma ve açıklama üç ayrı adımdır. Kökün toplama ve dile getirme yüzleri burada yan yana durur.

Kökün toplama yüzü Kuran'a karşı tutumları da adlandırır. Hicr suresinin 91. ayetinde Kuran'ı parça parça edenler anılır: toplanmış olanı bölmek. İsra suresinin 88. ayetinde insanlar ve cinler toplanıp birbirine destek olsa bu Kuran'ın benzerini getiremez. Şura suresinin 7. ayetinde Arapça bir kuran, toplanma gününe karşı uyarmak için vahyedilir.

Kökün emri iki uçta durur. Alak suresinin ilk ayetinde vahyin başında yaratan Rabbinin adıyla oku denir. İsra suresinin 14. ayetinde hesabın sonunda kitabını oku denir, bugün hesap gören olarak sana kendin yetersin. Hakka suresinin 19. ayetinde kitabı sağından verilen alın, kitabımı okuyun der. Başta Rabbin adıyla okunan, sonda insanın kendi kaydıdır. Ahirette okunan hep insanın kendi kitabıdır: toplanmış amelin okunması.

Kökün oku emri altı kez gelir ve altısı da harflerle açılan surelerin dışındadır: Alak, İsra, Hakka ve Müzzemmil. Harfli surelerde ise okuma bir sahnedir: Araf suresinin 204. ayetinde okunan dinlenir, Yunus suresinin 94. ayetinde kitap ehli okur, Şuara suresinin 199. ayetinde yabancı biri okusa inanmazlar. Yasin, Sad ve Kaf sureleri Kuran'a yeminle açılır.

Semitik dillerde kök çağırmak, seslenmek, ilan etmek ve yüksek sesle okumaktır. İbranicede qārāʾ bəšēm, adıyla çağırmak, adı anarak seslenmek anlamında kalıplaşmış bir ifadedir. Aynı fiil bir kitabı topluluğa yüksek sesle okumak için de kullanılır. Kuran'ın ilk emri de bir adla gelir: Rabbinin adıyla oku. Arapça kök bu seslenmeye toplama anlamını ekler.

Kuran kelimesi yalnız bir ad olarak gelmez, belirsiz bir okuma olarak da gelir. Yusuf suresinin 2. ayetinde onu Arapça bir kuran olarak indirdik denir. Fussilet suresinin 44. ayetinde onu yabancı dilde bir kuran kılsaydık denir. Cin suresinin ilk ayetinde cinler hayranlık verici bir kuran dinler. Rad suresinin 31. ayetinde onunla dağların yürütüldüğü bir kuran olsaydı denir. Kelime okunan her metni anlatabilir, bu kitap onun adını taşır.

İsra suresinin 78. ayetinde güneşin kaymasından gecenin kararmasına kadar namazı kıl, fecrin okunuşunu da denir: fecrin okunuşu şahit olunandır. Kuran kelimesi burada bir vaktin okuma eylemini anlatır.

İsra suresinin 106. ayetinde Kuran insanlara ağır ağır okunsun diye bölümlere ayrılmış bir okumadır ve aşama aşama indirilmiştir. Furkan suresinin 32. ayetinde inkar edenler Kuran'ın bir defada toplu olarak indirilmesini ister. Cevap gelir: kalbini onunla sağlamlaştırmak için, onu tertil ile okuduk. Toplanan okuma insana parça parça ulaşır.

Eski Arap şiirinde bir şair sevgilisinin kollarını uzun boyunlu, açık renkli, genç ve hiç cenin toplamamış bir dişi deveninkine benzetir. Fiil burada rahmin bir cenini içine almasıdır. Kökün en eski yüzü toplamaktır, okumak bu toplamanın dile gelmesidir.

Bakara suresinin 228. ayetinde boşanmış kadınlar kendi kendilerine üç kur' bekler. Kur' dönerek gelen vakittir. Kelime hem aybaşı hem temizlik dönemi için kullanılır, çünkü ikisi tek döngünün iki yarısıdır: kanın rahimde toplanması ve dışarı atılması. Kur' bu döngünün adıdır. Rüzgar mevsiminde esince de vaktinde esti anlamında aynı kelime kullanılır.