صدر

Kök bir şeyin en üst ön kısmıdır, ilkidir. Göğüs bunun için sadrdır. Karşına gelen her şeye sadr denir, bir işin, günün ve kitabın başlangıcına da. Kökün ikinci dalı sudan kanıp çıkmaktır. Suya varmak virddir, kanıp içi dolmuş olarak sudan çıkmak sadrdır. Fiillerin ondan çıktığı kelimeye masdar denir. Kuran'da sadr içine bir şey giren ve onu saklayan göğüstür. Ayetler de vesvese de göğüslere girer. Göğüs açılır ya da daralır. Kalp göğsün içindedir.

1. Göğüs ve en üst ön

Kökte sadr her şeyin en üst ön kısmıdır. Mızrağın sadrı onun en üstüdür. Okun sadrı atıldığında önde giden kısmıdır, ona bunun için sadr denir. Ayağın sadrı parmaklarla birlikte önüdür, vadinin sadrı en yüksek ve en ön yerleridir. Kişinin sadrı göğsüdür. Göğsü örten giysiye sıdar denir. Yas tutan kadın yünden bir sıdar giyerdi. Göğsünden dertli olana mesdur denir. Kökte bir söz vardır, göğsünden dertli olan öksürmeden edemez. İçinde biriken bir gün dışarı çıkar. Merhametle bir yana eğilmeyen kişi için göğsü uzak denir. QORE okumasında sadr karşılayan ve taşıyan öndür.

2. İlk ve başlangıç

Kökte bir işin sadrı onun ilkidir. Günün ve gecenin sadrı, kışın ve yazın sadrı başlangıçlarıdır. Bir kitabın sadrı onun açılışıdır. Fiillerin kendisinden çıktığı kelimeye masdar denir. Bu adlandırma şöyle açıklanır, masdarlar sözün ilkiydi, fiiller onlardan çıktı. Kökte sadr hem ilktir hem de bir işten çıkıp ayrılmaktır. Bir işe girip onu bitirmeyen için virt eder ama sadr etmez denir. Bitiren için virt etti ve sadr etti denir. QORE okumasında sadr bir hareketin hem ilk cephesi hem de tamamlanıp çıkış yeridir.

3. Sudan kanıp çıkmak

Kökte sadr virdin karşıtıdır. Vird suya gitmek ve suya varmaktır, sadr sudan kanıp içi dolmuş olarak çıkmaktır. Su yolu suya götüren de sudan çıkaran da olur. Bir işe giren ve onu bitirip dolu olarak çıkan için de aynı çift kullanılır. Kasas suresinin 23. ayetinde Musa Medyen suyuna varır. Orada sulayan bir insan topluluğu ve onların berisinde sürüyü geri tutan iki kadın bulur. Kadınlar çobanlar çıkarıncaya kadar sulamayız der. Varmak ve çıkmak aynı ayettedir. Hacıların hac bitince Mekke'den çıkıp dağıldığı güne de bu kökten ad verilir. Hud suresinin 98. ayetinde Firavun kavminin önüne geçer ve onları ateşe vird ettirir, vardırılan yer ne kötü bir varıştır. QORE okumasında her vird bir sudur ile tamamlanır, giren dolarak çıkar. Ateşe vird ettirilenler için bir sudur anılmaz.

4. Masdar

Kökte masdar sudurun yeridir, çıkılan yerdir. Fiillerin aslına bunun için masdar denir, fiiller ondan çıkar. Gitmek gitmekten, işitmek işitmekten çıkar. QORE okumasında masdar kelimenin göğsüdür. Fiil onun içinde doludur ve ondan çıkar. Kökün iki dalı burada birleşir, içine alan ve dolu olarak çıkılan yer aynı şeydir.

5. Öne geçmek ve baş köşe

Kökte göğsü dikerek oturmak tasaddurdur. Bir kişiyi meclisin sadrına oturtmak onu baş köşeye geçirmektir, o da baş köşeye geçer. Atlar yarışırken göğsüyle öne geçen at mesdardır, önde gelendir. Kökte bir kavmin önde gelenlerine de bu kökten ad verilir, sonraki kullanımda kavmin reisine de. Kuran bu kökü öncülük anlamında kullanmaz. QORE okumasında öne geçmek göğsün kendisidir. Önde olan, karşıya ilk çıkandır.

6. Saklayan hazne

Kuran'da sadr içine bir şey konan ve saklayan bir haznedir. Al-i İmran suresinin 29. ayetinde göğüslerinizde olanı gizleseniz de açığa vursanız da Allah onu bilir. Neml suresinin 74. ayetinde ve Kasas suresinin 69. ayetinde Rabbin göğüslerin örttüğünü ve açığa vurduklarını bilir. Al-i İmran suresinin 118. ayetinde buğz ağızlarından taşmıştır, göğüslerinin gizlediği daha büyüktür. Mümin suresinin 19. ayetinde Allah gözlerin hainliğini ve göğüslerin gizlediğini bilir. Hud suresinin 5. ayetinde ondan gizlenmek için göğüslerini bükerler. Kuran Allah'ı pek çok yerde göğüslerin zatını bilen olarak anar. Adiyat suresinin 10. ayetinde göğüslerde olan ortaya çıkarılır. QORE okumasında göz ve ağız dışa açılır, göğüs içte saklar. Saklanan bir gün çıkar.

7. Açılan ve daralan göğüs

Kuran'da göğüs açılır ya da daralır. Taha suresinin 25. ayetinde Musa Rabbine seslenir, Rabbim göğsümü benim için aç der. Şuara suresinin 13. ayetinde göğsüm daralır, dilim açılmaz der. İnşirah suresinin 1. ayetinde senin için göğsünü açmadık mı diye sorulur. En'am suresinin 125. ayetinde Allah hidayet etmek istediğinin göğsünü İslam'a açar. Saptırmak istediğinin göğsünü dar ve sıkışık kılar, sanki göğe yükseliyordur. Hicr suresinin 97. ayetinde ve Hud suresinin 12. ayetinde resulün göğsü söyledikleriyle daralır. A'raf suresinin 2. ayetinde kitap için göğsünde bir darlık olmasın denir. Nisa suresinin 90. ayetinde göğüsleri savaşmaktan daralmış olarak gelenler anılır. QORE okumasında göğüs gelene yer açan yerdir. Açılan göğüs alır, daralan göğüs söz bulamaz.

8. Göğse girenler ve çıkarılanlar

Kuran göğüslere giren ve oradan çıkarılan şeyleri sayar. Ankebut suresinin 49. ayetinde Kuran, kendilerine ilim verilenlerin göğüslerinde apaçık ayetlerdir. Nas suresinin 5. ayetinde vesveseci insanların göğüslerine vesvese verir. Yunus suresinin 57. ayetinde Rabbinizden göğüslerde olana bir şifa gelir. Tevbe suresinin 14. ayetinde Allah mü'min bir kavmin göğüslerine şifa verir. A'raf suresinin 43. ayetinde ve Hicr suresinin 47. ayetinde Allah göğüslerindeki kini söküp alır. Mümin suresinin 56. ayetinde göğüslerinde ulaşamayacakları bir büyüklenme vardır. Haşr suresinin 9. ayetinde göğüslerinde bir ihtiyaç duymazlar. Haşr suresinin 13. ayetinde göğüslerindeki korku Allah'tan çok size karşıdır. QORE okumasında göğüs bir hazinedir, içine ayet de vesvese de girer. Göğsü dolduran onu açar ya da daraltır.

9. Vech, sadr, kalp ve fuad

Kuran insanın önünü ve içini dört adla anar. Vech dışa dönük ön kısımdır. Yönelir, teslim edilir, ağarır ve kararır, işaret onun üzerinde görünür. Sadr karşılayan ve saklayan ön haznedir. İçine bir şey girer, saklanır, açılır ve daralır. Kalp sadrın içindedir. Hac suresinin 46. ayetinde kalpler göğüslerdedir. Kalp döner, akleder ve mühürlenir. Fuad kalbin tutuşan ve gören halidir, boşalır ve sabitlenir. Al-i İmran suresinin 154. ayetinde göğüslerdeki sınanır, kalplerdeki arıtılır. Kuran vech ile sadrı aynı ayette anmaz. QORE okumasında vech yönü, sadr hazneyi, kalp dönüşü, fuad yanışı taşır.

Soyut okuma katmanları

QORE okumasında kök şu katmanlarda okunur. Ön, karşıya ilk çıkan cephe. İlk, bir işin, günün ve sözün başlangıcı. Sudur, varılan sudan kanıp dolu olarak çıkmak. Masdar, fiilin göğsü ve çıkış yeri. Hazne, içine girenin saklandığı yer. Genişlik, gelene yer açan göğüs. Darlık, sözü kilitleyen göğüs. Şifa, göğüste olana gelen ilaç. Ortaya çıkış, saklananın bir gün dışarı çıkması.

Fiil formu

Sadara ve yasduru, sudan kanıp çıkmak, bir yerden çıkıp ayrılmaktır. Zilzal suresinin 6. ayetinde insanlar dağınık olarak çıkar. IV. babda asdara ve yusdiru, sudan çıkarmak, kanmış sürüyü sudan çıkarıp götürmektir. Kasas suresinin 23. ayetinde çobanlar çıkarıncaya kadar denir. V. babda tasaddara, göğsü dikerek oturmak, baş köşeye ve öne geçmektir. Kuran'da yalnız birinci ve dördüncü bab geçer.

İsim formu

Sadr ve sudur, göğüs, en üst ön ve ilk. Sadar, sudan çıkış. Masdar, çıkış yeri, fiillerin aslı. Sıdar ve sudre, göğsü örten giysi. Mesdur, göğsünden dertli olan. Tasdir, hayvanın göğsüne geçen kolan.

1. Hatta yusdira'r-ria' · çobanlar çıkarıncaya kadar

Kasas suresinin 23. ayetinde Musa Medyen suyuna varır. Orada sulayan bir insan topluluğu, onların berisinde sürüyü geri tutan iki kadın bulur. Derdiniz ne der. Çobanlar çıkarıncaya kadar sulamayız, babamız çok yaşlıdır derler. Ayet kökün iki kutbunu yan yana kurar. Musa suya varır, çobanlar kanmış sürüyü sudan çıkarır. Varmak vird köküyle, çıkarmak bu kökle anılır. İki kadın sudan uzak durur, ancak çobanlar sudan çıkınca suya yaklaşabilir. Aynı Musa Taha suresinin 25. ayetinde göğsümü aç diye seslenir, Şuara suresinin 13. ayetinde göğsüm daralır der. QORE okumasında Musa kökün iki dalında da durur. Su başında varanların ve kanıp çıkanların arasındadır, göğsünde ise vahyin ağırlığını taşır.

2. Yevmeizin yasduru'n-nasu eştata · o gün insanlar dağınık olarak çıkar

Zilzal suresinin 6. ayetinde o gün insanlar amelleri kendilerine gösterilsin diye dağınık olarak çıkar. Kökte sudur, varılan yerden içi dolmuş olarak çıkıp ayrılmaktır. Surenin 2. ayetinde yer ağırlıklarını dışarı çıkarır, 4. ayetinde haberlerini anlatır. Hemen ardından Adiyat suresinin 9. ve 10. ayetlerinde kabirlerde olan altüst edilir ve göğüslerde olan ortaya çıkarılır. Ardışık iki surede kökün iki dalı birlikte görünür. İnsanlar dağınık olarak çıkar, göğüslerdeki dışarı çıkarılır. QORE okumasında o gün bir sudur günüdür. Her biri yüklendiğiyle çıkar ve kendi ameline varır. Göğüste saklanan da o gün çıkar.

3. Rabbişrah li sadri · Rabbim göğsümü aç

Taha suresinin 25. ayetinde Musa Firavun'a gönderilince Rabbine seslenir, Rabbim göğsümü benim için aç der. Ardından işimi kolaylaştır, dilimden düğümü çöz der. Şuara suresinin 12. ve 13. ayetlerinde beni yalanlamalarından korkarım, göğsüm daralır, dilim açılmaz der. İnşirah suresinin 1. ayetinde resule senin için göğsünü açmadık mı diye sorulur. En'am suresinin 125. ayetinde hidayet edilenin göğsü İslam'a açılır, saptırılanın göğsü dar ve sıkışık olur, sanki göğe yükseliyordur. Zümer suresinin 22. ayetinde göğsü İslam'a açılan Rabbinden bir nur üzerindedir. QORE okumasında göğsün genişliği sözün çıkışıdır. Göğüs daralınca dil bağlanır, göğüs açılınca söz çıkar. Kökün çıkış anlamı burada göğüsle buluşur.

4. Ayatun beyyinatun fi sudur · göğüslerdeki apaçık ayetler

Ankebut suresinin 49. ayetinde Kuran, kendilerine ilim verilenlerin göğüslerinde apaçık ayetlerdir. Ayetleri ancak zalimler bile bile reddeder. Yunus suresinin 57. ayetinde Allah insanlara seslenir, size Rabbinizden bir öğüt, göğüslerde olana bir şifa, mü'minlere bir hüda ve rahmet geldi. Nas suresinin 4. ve 5. ayetlerinde sinip geri çekilen vesvesecinin şerrinden sığınılır, o insanların göğüslerine vesvese verir. Bakara suresinin 97. ayetinde ve Şuara suresinin 194. ayetinde vahiy kalbe iner. QORE okumasında vahiy kalbe iner, ayet göğüste durur. Göğüs ayetin de vesvesenin de girdiği yerdir. Şifa da oraya gelir.

5. Yesnune sudurahum · göğüslerini bükerler

Hud suresinin 5. ayetinde ondan gizlenmek için göğüslerini bükerler. Giysilerine büründüklerinde bile Allah gizlediklerini ve açığa vurduklarını bilir, O göğüslerin zatını bilendir. Kökte göğsü örten giysiye sıdar denir. Ayette göğüs bükülür ve giysiyle örtülür, saklanan yine bilinir. Al-i İmran suresinin 154. ayetinde nefislerinde sana açığa vurmadıklarını gizlerler. Allah göğüslerinizde olanı sınar, kalplerinizde olanı arıtır. Zat sahip olunan ve taşınan demektir. Göğüslerin zatı göğüslerin taşıdığıdır. QORE okumasında göğüs saklar, kalp arıtılır, nefis gizler. Üçü de Allah'a açıktır.