جعل

O tehlikeli ezber, CAL'ı yaratmakla bir tutan zan, Arapçanın ontolojik zeminini çökerten en büyük sızmalardan biridir. Kadim dilbilimciler bu kökü ḤLG̈, yaratmak ve yoktan ölçülendirmek, ve BDA, örneksiz başlatmak, köklerinden açık bir biçimde ayırır.

Kökün kullanımları tek tek sayılır. Koymak, yapmak, bir halden başka bir hale geçirmek, bir tutmak ve adlandırmak, beyan etmek, bir işe başlamak ve bir işe ücret bağlamak kökün kullanımlarıdır. Her kullanımda kök bir şey yapmayı anlatır, kılmak her kullanımda vardır. Kuran ise yaratma ile kılmayı aynı ayette iki ayrı fiil olarak yan yana koyar. Enam suresinin 1. ayetinde Allah semavatı ve arzı yaratır, karanlıkları ve nuru kılar. Araf suresinin 189. ayetinde sizi tek bir nefisten yaratır, ondan eşini kılar. Hucurat suresinin 13. ayetinde sizi bir erkek ile bir dişiden yaratır, sizi kavimler ve kabileler kılar. Yunus suresinin 5. ayetinde güneşi ışık, ayı nur kılar, ayetin sonunda Allah bunu ancak hak ile yaratmıştır denir. Fiil değişince iş de değişir.

1. Yaratılışın ardından gelen işlev

ḤLG̈, Haleka, bir şeyi takdir etmek, yokken ölçüsünü belirleyip var etmektir. CAL ise, dönüştürme, o var edilen şeye sistem içinde bir rol biçmektir.

Çamuru haleka edersiniz, var edersiniz, ama o çamurdan bir testi yapıyorsanız, çamuru testi formuna CAL etmiş, kılmış ve dönüştürmüş olursunuz. Bir ağacı yaratırsınız, ḤLG̈, ama onu sınır taşı veya direk kılarsınız, CAL. CAL eylemi daima önceden var olan bir malzemeye ve faile muhtaçtır.

Kökte de çamur örneği geçer. Ce'ale't-tine hazefen, çamuru pişmiş kil kıldı demektir. Kul bu kapıyı şu ağaçtan kıldım dediğinde anlamı yaptım demektir. Kuran malzemeyi çoğu yerde açıkça anar. Enbiya suresinin 30. ayetinde sudan her canlı şeyi kıldık. Nahl suresinin 72. ayetinde kendinizden size eşler kılar, 81. ayetinde yarattığı şeylerden size gölgeler kılar. Yasin suresinin 80. ayetinde yeşil ağaçtan size ateş kılar. Secde suresinin 7. ile 9. ayetlerinde insanın yaratılışı çamurdan başlar, sonra soyu değersiz bir sudan süzülmüş bir özden kılınır, sonra düzenlenir, ruh üflenir, kulak, gözler ve gönüller kılınır. Müminun suresinin 13. ve 14. ayetlerinde onu sağlam bir karargahta bir nutfe kılarız, sonra nutfeyi alaka, alakayı mudğa, mudğayı kemik yaratırız. Yaratma ile kılma bu ayetlerde basamak basamak sırayla ilerler.

2. Bedel, şart ve hukuki atama

Kökün temel kullanımlarından biri cu'l kelimesidir. Bu, bir işi yapması karşılığında birine vaat edilen ücret, bedel veya ödüldür.

Birine cu'l vermek, aslında ortadaki bir eylemi belli bir hukuk ve şarta bağlamak ve atamak demektir. Kök, doğası gereği bir kurgu, bir sistem kurma ve şart belirleme felsefesine dayanır.

Cu'l ücretten ve sevaptan geniştir, bir işe karşılık konan her şeydir. Ce'ale lehu keza ala keza, şu iş için şunu ona şart koştu demektir. Savaşa yazılan kişi yerine bir başkasını gönderip ona verdiği bedel de cu'l ve ciale diye anılır. Hükümde verilen rüşvete de ciale denir. Bedeli veren cail, alan muctaildir. Kuran'da bu hukuki atama şeriatta görülür. Maide suresinin 48. ayetinde her biriniz için bir şeriat ve bir yol kıldık. Bakara suresinin 143. ayetinde sizi orta bir ümmet atadık, önceki kıbleyi de ancak resule uyanı bilelim diye kıldık. Maide suresinin 97. ayetinde Allah Kabe'yi, Beyt-i Haram'ı insanlar için ayakta duran bir dayanak kıldı.

3. Araçsallaştırma

Bedevilerin, ateşteki sıcak tencereyi elleri yanmadan indirmek için kullandıkları tutacağa ve beze cial denir.

Bez zaten oradadır, o an için ona sıcağı tutma ve koruma gibi spesifik bir görev ve işlev yüklenmiş, o bez araçsallaştırılarak bir cial kılınmıştır. CAL eylemi, sıradan bir nesneyi alıp onu belli bir hedefe yönelik işlevselleştirmektir.

Tencereyi bu bezle indirmeye ec'ale'l-kıdr denir. Şiirde aşiretini koruyan kişiye, onun yumurtasının önünde bir cial ol denir. Bez sıcağın önünde durur, kişi kabilesinin önünde. Kuran'da işlev ataması gökte de görülür. Furkan suresinin 61. ayetinde semada burçlar, bir kandil ve nurlu bir ay kılınır. Nebe suresinin 9. ile 11. ayetlerinde uyku dinlenme, gece örtü, gündüz geçim vakti kılınır.

4. Zihinsel karar ve iftira

CAL fiziksel bir dönüştürme olduğu kadar zihinsel bir yakıştırma, kabul etme ve varsayma eylemidir.

Bir nesne fiziksel olarak değişmese bile, zihin ona yeni bir etiket yapıştırdığında, örneğin putlara tanrılık atfettiğinde, bir CAL eylemi gerçekleşir. Bu, kökün yaratmadan ayrı bir eylem olduğunun en mutlak kanıtıdır, aşağıdaki ayet analizinde bu netleşecektir.

Sözlükte bu kullanım ad koyma ve inanç olarak geçer. Bir şey hakkında, hak da olsa batıl da olsa, karar kılmak ca'ldir. Hak karara örnek Kasas suresinin 7. ayetidir. Orada onu sana geri döndüreceğiz ve resullerden atayacağız denir. Batıl karara örnek Enam suresinin 136. ayetidir. Orada Allah'ın yarattığı ekinden ve hayvanlardan O'na bir pay yakıştırdılar denir. Hicr suresinin 91. ayetinde Kuran'ı parça parça kılanlar anılır. Enam suresinin 100. ayetinde cinleri Allah'a ortaklar yakıştırdılar, oysa onları O yarattı. İnsanın ca'li ile Allah'ın halkı aynı ayette karşı karşıya durur.

Fiil formu

Bir fiil olarak ce'ale ve yec'alu, bir şeyi başka bir şeye dönüştürmek, atamak, bir yasayı yürürlüğe koymak, birini bir yere yerleştirmek veya bir varlığı belirli bir statüde karar kılmak demektir. Eylemin merkezinde dizayn etme ve organize etme iradesi vardır.

Fiil tek nesneyle de iki nesneyle de kullanılır. İki nesneyle bir şeyi bir şey kılmaktır, arzı döşek ve güneşi ışık kılmak gibi. Tek nesneyle bir şeyi bir yere koymak ya da bir yerden çıkarıp düzenlemektir. Bakara suresinin 19. ayetinde yıldırımlardan ölüm korkusuyla parmaklarını kulaklarına sokarlar. Fiil bir işe başlamayı da anlatır, ce'ale yef'alu, yapmaya koyuldu. Kuran'da fiil yalnız I. babda gelir. İnsan da kılar. Şuara suresinin 29. ayetinde Firavun Musa'yı zindana atılanlardan kılacağını söyler. Kasas suresinin 4. ayetinde Firavun halkını fırkalar kılar ve o bozgunculardandır.

İsim formu

Cu'l, belirlenmiş ücret ve şart. Cial, görev yüklenmiş araç ve tutacak. Cail, bu kurguyu, atamayı ve işlevselleştirmeyi yapan, kılan fail.

Ciale ve cuale de ücret ve şarttır. Mec'al, kılınma yeri ve hali demektir. Kuran'da isim olarak yalnız cail geçer. Bakara suresinin 30. ayetinde halife atayan, 124. ayetinde imam atayan, Al-i İmran suresinin 55. ayetinde İsa'ya uyanları inkar edenlerin üstünde kılan, Fatır suresinin 1. ayetinde melekleri elçiler atayan Allah'tır.

Kuran içi üç farklı türev form analizi

1. Ve ce'alü'l-melaikete inasa · zihinsel statü ataması ve yakıştırma

Zuhruf 19'da onlar melekleri dişi yakıştırdılar, ce'alu. Eğer CAL köküne ezbere yaratmak manası verirsek, ayetin manası melekleri dişi yarattılar gibi şirk ve mantık dışı bir hezeyana dönüşür. Melek yaratmak insanın gücünün ötesindedir. Ama insan, kendi zihninde meleklere bir cinsiyet atayabilir, onları dişi sayabilir. İşte CAL, var olan bir kavrama zihinsel bir statü yüklemek, onu öyle kurgulamaktır.

Ayetin devamı ayrımı kendisi koyar ve onların yaratılışına tanık mı oldular diye sorar. Onların ca'li sorgulanır, sorgunun ölçüsü yaratılıştır. Zuhruf suresinin 15. ayetinde O'nun kullarından O'na bir parça yakıştırdılar, Nahl suresinin 57. ayetinde Allah'a kızlar yakıştırırlar. Kökte bu ca'l, adlandırmak ve inanmak olarak açıklanır.

2. Cailun fi'l-ardı halife · kurumsal atama ve rol verilmesi

Bakara 30'da Rab ben yeryüzünde bir halife atayacağım der, cailun. Burada kullanılan fiil CAL'dır, yaratmayı anlatan ḤLG̈ kökünden ayrıdır. Çünkü ayetin vurgusu insanın yeryüzündeki, arz, yönetimsel, siyasi ve ahlaki rolünün belirlenmesidir, et ve kemik olarak biyolojik inşası ise yaratılışın konusudur. Halifelik bir statüdür, var edilen insana CAL edilir, kılınır ve atanır.

Meleklerin cevabı da aynı fiille gelir. Orada bozgunculuk yapan ve kan döken birini mi atayacaksın derler. Halifelik başka ayetlerde de bir atama olarak anılır. Sad suresinin 26. ayetinde Davud'a seni arzda halife atadık, insanlar arasında hak ile hükmet denir. Enam suresinin 165. ayetinde ve Fatır suresinin 39. ayetinde sizi arzın halifeleri atayan O'dur. Bakara suresinin 124. ayetinde İbrahim'e seni insanlara imam atayacağım denir, zalimler ahde ulaşmaz.

3. Ce'ale'ş-şemse diyaen · işlevsel tasarım

Yunus 5'te O, güneşi bir ışık kaynağı kılan, ce'ale, ayı da bir nur kılandır. Güneş ve Ay ontolojik olarak ḤLG̈ eylemiyle var edilmiştir. Var olmalarının ardından sistem içinde dünya için bir ısı ve ışık kaynağı olarak programlanmaları, ayarlanmaları ve bu işleve kilitlenmeleri gerekir. Ayet güneşin sisteme aydınlatıcı bir motor olarak kılınmasını anlatır, yaratılışı ise ayetin sonunda ayrıca anılır.

Ayetin sonu yaratmayı ayrıca anar ve Allah bunu ancak hak ile yaratmıştır der. Aynı ayette güneşe ve aya işlev kılınır, ayın konakları takdir edilir, hepsinin yaratılışı hakka bağlanır. Nuh suresinin 16. ayetinde ay semavatın içinde nur, güneş kandil kılınır. Enam suresinin 96. ayetinde gece dinlenme, güneş ve ay hesap kılınır.

CAL kökü, yokluğun karanlığından çekip çıkarılmış malzemeyle çalışır. O, sahneye çıkarılmış malzemenin elbiselerini giydirmek, sahnedeki duracağı yeri işaretlemek, eline senaryosunu vermek ve onu o oyunda bir aktör kılmaktır. O bir kurgu, atama ve işlev yükleme sürecidir.

Kuran'da kökün nüzuldeki ilk geçişi bir hükümdür. Kalem suresinin 35. ayetinde Müslimleri mücrimler gibi mi bir tutarız diye sorulur, 36. ayette size ne oluyor, nasıl hüküm veriyorsunuz denir. Kök ilk geçişinde kılmayı hükümle aynı yere koyar.