ظلم

Kök bir şeyi ait olduğu yerden, yürüdüğü yoldan ve olgunlaşacağı zamandan kaydırır. Bir şeyi kendi yeri olmayan bir yere koymak bu kökün en bilinen tanımıdır. Babasına benzeyen için benzerliği yersiz koymadı denir, kurdu çoban yapan için de zulmetti denir. Kökten karanlığa uzanan bir dal vardır. Görüşü kapatan şey bu kökle anılır, karanlık nurun gidişidir. Nur gidince yer ve yol görünmez olur, görülmeyen yerde şey kayar ve yolcu sapar. Kuran'da karanlıklar çoğuldur ve katmanlanır, nur tektir. Karanlık önce bir şeyin biçimlendiği korunaklı katmandır, oradan nura çıkılır. Zulüm o çıkışı reddetmek, nuru örtmek ve şeyleri yerinden etmektir.

1. Yer

Kökte bir şeyi kendi yeri olmayan bir yere koymak zulümdür. Daha önce hiç kazılmamış bir toprağı kazmak bu fiille söylenir, kazılmaması gereken yeri kazmak da. Böyle kazılan toprağa mazlum toprak denir. Sel toprağı açılmaması gereken yerden yarar. Vadide su daha önce hiç varmadığı bir yere varır. Kendi kazmadığı bir yuvaya yerleşen yılan için bu kökten bir benzetme yapılır, başkasının yerini alır. Bir kabre kendi toprağından başka toprak eklenince de zulmetmeyin denir. QORE okumasında ẒLM her şeyin kendine ait bir yeri olduğunu ve o yerin bozulabileceğini söyler.

2. Yol

Kökte yolu tutup ondan sapmayanlar için yola zulmetmediler denir. Bir yola giren sağa da sola da zulmetmezse yoldan ayrılmamıştır. Zulüm amaçlanan yönden sapmaktır. Aydınlık yoldan sapma, ona zulmetme denir. Kuran yolu da sapmayı da anar. Nahl suresinin 9. ayetinde yolun doğrusu Allah'a aittir, yollardan sapan da vardır. En'am suresinin 153. ayetinde dosdoğru bir sırat vardır, yollar ise insanı onun yolundan ayırıp dağıtır. QORE okumasında ẒLM tek yolun dışına düşmektir.

3. Zaman ve ölçü

Kökte vaktinden önce aceleye getirilen her şey zulme uğramıştır. Yağı çıkmadan, olgunlaşmadan içilen süte mazlum süt denir. Hastalık ve yaşlılık gelmeden kesilen hayvan için de bu fiil kullanılır. Kök ölçüyü de bozar. Kehf suresinin 33. ayetinde iki bahçe ürününü verir ve ondan hiçbir şeyi eksiltmez. Taha suresinin 112. ayetinde salih amel işleyen mümin zulümden de eksiltilmekten de korkmaz. Kökte zulmün bir tanımı da eksiltmektir. QORE okumasında ẒLM bir şeyin zamanını ve ölçüsünü bozmaktır, eksiltmek de aşmak da zulümdür.

4. Görüşü kapatan ve karanlık

Kökte karşılaşılan ilk şeye görüşü kapatan ilk şey denir. Gece de olsa gündüz de olsa göz önüne ilk düşen karaltı bu kökle anılır. Karanlık nurun gidişidir, nurun karşıtıdır. Gecenin başı, ay olsa bile, bu kökle karanlık diye anılır. Bakara suresinin 20. ayetinde şimşek aydınlatınca yürürler, karanlık basınca dururlar. Yasin suresinin 37. ayetinde gece bir ayettir, Allah ondan gündüzü sıyırır ve onlar karanlıkta kalır. Kökte dişlerin aşırı parlaklığı da bu kökle anılır, parıltı o kadar yoğundur ki içinde bir karaltı görülür. QORE okumasında karanlık yerin ve yolun görünmez olduğu haldir. Göremeyen durur ya da sapar.

5. Oluşum karanlığı

Zümer suresinin 6. ayetinde Allah insanı annelerinin karınlarında, yaratılış ardından yaratılışla, üç karanlık içinde halk eder. Nahl suresinin 78. ayetinde Allah insanı annelerinin karınlarından hiçbir şey bilmez halde çıkarır ve ona işitme, görme ve gönüller kılar. En'am suresinin 59. ayetinde gaybın anahtarları Allah katındadır, yerin karanlıklarındaki tane de açık bir kitaptadır. Kökte karanlık bilgisizliğin de adıdır. QORE okumasında rahimdeki karanlık korunmuş bir bilmeme halidir. Rahim korunaklı iç alandır, karanlık o korumanın kendisidir. Bu karanlıkta biçim oluşur ve oradan çıkılır. Çıkış bilmemekten işitmeye ve görmeye geçiştir.

6. Kalınan karanlık

Bakara suresinin 17. ayetinde bir topluluk ateş yakar, ateş çevresini aydınlatınca Allah nurlarını götürür ve onları göremez halde karanlıklarda bırakır. Bakara suresinin 257. ayetinde Allah iman edenlerin velisidir, onları karanlıklardan nura çıkarır. Kâfir olanların velileri tağuttur, onları nurdan karanlıklara çıkarırlar. En'am suresinin 122. ayetinde ölü olan diriltilir ve ona insanlar içinde yürüyeceği bir nur kılınır. Karanlıklarda olan ise oradan çıkan olmaz. En'am suresinin 39. ayetinde ayetleri yalanlayanlar karanlıklar içinde sağır ve dilsizdir. QORE okumasında zulüm bu karanlıktır. Nur geldikten sonra karanlıkta kalmak ya da nurdan karanlığa geri dönmektir. Oluşum karanlığından çıkılır, zulmün karanlığında kalınır.

7. Örtü, hakk ve batıl

En'am suresinin 82. ayetinde imanlarını zulümle giydirip karıştırmayanlar için güven vardır ve onlar yol bulmuştur. Bakara suresinin 42. ayetinde hakkı batılla giydirip karıştırmayın denir. Fiil iki yerde de aynıdır. Zulüm hakkın üzerine giydirilen bir örtüdür. Araf suresinin 103. ayetinde Firavun ve ileri gelenleri kendilerine gelen ayetlere zulmeder. Kökte bu kullanım örtmek ve yalanlamak anlamını yüklenir. Kökte zulüm dairenin merkez noktası gibi duran hakktan kaymak diye de tanımlanır. Zümer suresinin 69. ayetinde yer Rabbinin nuru ile aydınlanır, aralarında hakk ile hüküm verilir ve onlara zulmedilmez. QORE okumasında nur hakkı yerinde gösterir, zulüm hakkın üzerini örter ve batılı onun yerine koyar.

Soyut okuma katmanları

QORE okumasında kök şu katmanlarda okunur. Yer, bir şeyi kendine ait olmayan yere koymak. Yol, tek yolun dışına sapmak. Zaman, olgunlaşmamış olanı aceleye getirmek. Ölçü, eksiltmek ve aşmak. Görüş, gözü kapatan karaltı. Karanlık, nurun gidişi, yerin ve yolun görünmezliği. Oluşum karanlığı, rahimde ve toprakta korunmuş bilmeme hali. Kalınan karanlık, nur geldikten sonra çıkmamak. Örtü, hakkın üzerine giydirilen zulüm. Şirk, ilahlık hakkını yerinden etmek ve karanlıkta denk tutmak. Kendine zulüm, her zulmün sonunda insanın kendi nefsine dönmesi.

Fiil formu

Zaleme ve yazlimu, bir şeyi yerinden etmek, yoldan sapmak, vaktinden önce almak, eksiltmek ve hakkı aşmaktır. Fiil hem bir başkasına hem de insanın kendi nefsine yönelir. Araf suresinin 23. ayetinde Adem ve eşi Rablerine seslenir ve nefsimize zulmettik der. Kasas suresinin 16. ayetinde Musa, Neml suresinin 44. ayetinde Sebe halkının hükümdarı nefsime zulmettim der. Edilgen biçimde zulmedilir. Bakara suresinin 279. ayetinde zulmetmezsiniz ve size zulmedilmez denir. IV. babda azleme kararmaktır, Bakara suresinin 20. ayetinde karanlık onların üzerine basar. Kökte VIII. bab izzaleme, zulmü gönüllü olarak yüklenmektir, Kuran'da geçmez.

İsim formu

Zulm, yerinden etme, sapma ve eksiltme. Zulmet, nurun gidişi, karanlık. Zulumat, karanlıklar, Kuran'da her zaman çoğuldur. Zalim, zulmeden. Mazlum, zulme uğrayan. Zallam, çok zulmeden, Kuran'da Allah için olumsuzlanır. Muzlim, karanlıkta kalan ya da kararmış olan. Ezlem, daha zalim, Kuran'da kimdir daha zalim sorusunda geçer.

1. Bahçe eksiltmez

Kehf suresinin 33. ayetinde iki bahçenin ikisi de ürününü verir ve ondan hiçbir şeyi eksiltmez. Aralarından bir nehir fışkırtılır. Fiil burada eksiltmektir. Bir bahçe kendi ölçüsünü tam verir, hakkı olan ürünü saklamaz. Kökte zulmün bir tanımı eksiltmektir. Taha suresinin 112. ayetinde mümin zulümden de eksiltilmekten de korkmaz. Nisa suresinin 40. ayetinde Allah zerre ağırlığınca zulmetmez. QORE okumasında zulmün ilk ölçüsü bir şeyin hakkı olanı tam vermemesidir. Bahçe zulmetmez, insan eksiltir.

2. Karanlıkta denk tutmak

Lokman suresinin 13. ayetinde Lokman oğluna seslenir, Allah'a şirk koşma der, şirk büyük bir zulümdür. Kökte zulmün tanımı bir şeyi kendine ait olmayan yere koymaktır. Şirk ilahlık hakkını yerinden alıp başkasına vermektir. Kökte bu, nimeti sahibinden başkasına vermek diye açıklanır. En'am suresinin 1. ayetinde Allah gökleri ve yeri halk eder, karanlıkları ve nuru kılar. Ayet şöyle biter, sonra kâfir olanlar Rablerine denk tutarlar. Ra'd suresinin 16. ayetinde kör ile gören bir olur mu, karanlıklar ile nur bir olur mu diye sorulur. Hemen ardından Allah'a ortaklar mı kıldılar diye sorulur. Karanlık ile şirk aynı ayette yan yana durur. Maide suresinin 16. ayetinde Allah onları karanlıklardan nura çıkarır ve dosdoğru bir sırata iletir. İbrahim suresinin 1. ayetinde kitap insanları karanlıklardan nura, aziz ve hamid olanın sıratına çıkarmak için indirilir.

QORE okumasında karanlık şirki doğurur. Karanlıkta yol görünmez, her karaltı bir yol gibi görünür, her şey birbirine denk sanılır. Karanlığı nura denk bir güç sayan, onu gizli bir bilginin ya da bağımsız bir ilkenin alanı yapan her anlatı bu denk tutmanın içindedir. Karanlıklar çoğuldur ve yollar çoktur, nur tektir ve sırat tektir. Sırat-ı müstakim aydınlatılmış bir otoban gibidir. Nur yolun sınırlarını gösterir, yolcu sapmaz.

3. Karanlıklardan nura

Bakara suresinin 257. ayetinde Allah iman edenleri karanlıklardan nura çıkarır, tağut kâfir olanları nurdan karanlıklara çıkarır. Karanlıklardan nura çıkış Kuran'da her geçtiği yerde çıkarmak fiiliyle gelir. Maide suresinin 16. ayetinde, İbrahim suresinin 1. ve 5. ayetlerinde, Ahzab suresinin 43. ayetinde, Hadid suresinin 9. ayetinde ve Talak suresinin 11. ayetinde aynı fiil kullanılır. Nahl suresinin 78. ayetinde Allah insanı annelerinin karınlarından aynı fiille çıkarır. En'am suresinin 122. ayetinde karanlıklarda olan oradan çıkan olmaz. İbrahim suresinin 5. ayetinde Musa'ya kavmini karanlıklardan nura çıkarması söylenir. Hadid suresinin 9. ayetinde açık ayetler bu çıkış için indirilir. QORE okumasında karanlıklardan nura çıkış bir doğumdur. Rahimden çıkan bilmemekten işitmeye ve görmeye geçer, kitapla karanlıktan çıkan da bilmemekten nura geçer. Tağutun yönü bu doğumun tersidir.

4. Karanlık üstüne karanlık

Nur suresinin 40. ayetinde kâfirlerin amelleri derin bir denizdeki karanlıklar gibidir. Onu bir dalga örter, onun üstünde bir dalga, onun üstünde bir bulut vardır. Karanlıklar birbiri üstündedir. Kişi elini çıkarsa neredeyse onu göremez. Allah kime nur kılmazsa onun için hiçbir nur yoktur. Aynı surenin 35. ayetinde Allah göklerin ve yerin nurudur. Nuru bir kandil yuvası gibidir, içinde bir lamba, lamba bir cam içinde, cam inci gibi bir yıldız, mübarek bir zeytin ağacından tutuşturulur. Nur üstüne nurdur. Nur da katmanlanır, karanlık da. Nur tek kalır, karanlıklar çoğalır.

Enbiya suresinin 87. ayetinde hut sahibi öfkeyle gider, karanlıklarda seslenir. Senden başka ilah yok, sen tesbih edilensin, ben zalimlerden oldum der. Kökün iki ucu, karanlık ve zulüm, bu ayette yan yana durur. Saffat suresinin 142. ayetinde hut onu yutar. QORE okumasında onu yutan kendi nefsidir. Yolunu şaşırır ve karanlıklar içinde kalır. Derin denizdeki karanlık üstüne karanlık onun içinde kaldığı ruhsal karanlıktır. Çıkış kendi zulmünü itiraf ettiği seslenişle başlar.