Sure Allah'ın buyruğunun geldiğini bildirerek açılır ve insanı tevhide çağırır. Hemen ardından gökler, yer, insan, hayvan, su ve gök cisimleri tek tek anılır. Her varlık bir nimet olarak sıralanır ve bütün bu bolluk tek bir yaratıcıya işaret eder.

Nimetlerin sayımı surenin belkemiğidir. Allah'ın nimetini saymaya kalksanız sayıya sığmaz. İnsana düşen bu bolluğu görmek ve şükürle karşılık vermektir. Oysa insanların çoğu nimeti tanır, sonra onu görmezden gelir.

Sure şirki nimetin inkarı olarak gösterir. Allah'tan başka çağrılan varlıklar hiçbir şey yaratamaz, kendileri yaratılmıştır. Darlık dokununca insan yalnız Allah'a yalvarır, sıkıntı kalkınca yine ortak koşar. Bu tutarsızlık surenin tekrar tekrar döndüğü uyarıdır.

Arı surenin en ince işaretidir. Rab ona dağlarda evler edinmeyi ve her meyveden yemeyi vahyeder, karnından insanlara şifa olan bir içecek çıkar. En küçük canlının verdiği bu düzen, yaratıcının ilmine ve nimetin inceliğine tanıklık eder.

Sure adaleti, ihsanı ve akrabaya vermeyi emreden ayetle bir ölçü koyar, fahşadan ve azgınlıktan uzak durmayı ister. Kapanışta Rabbin yoluna hikmetle ve güzel öğütle çağırmak, sabırla karşılık vermek buyrulur. Nimeti gören gönül şükürle tevhide ve iyiliğe yönelir.