Bakara adı, bir şeyi yarıp içini açığa çıkarmak anlamına gelen BG̈R kökünden gelir. Sure bu adı yaptığı işten alır. Kuran'ın en uzun suresi, insanın önüne konan meseleleri birer birer açar ve içlerini gösterir.

Sure insanları üç tutum üzerinden ayırarak başlar. Bir yanda görünmeyene, yani gayba iman edenler, öbür yanda gerçeği örtenler durur. Üçüncü grup ikisi arasında gidip gelir: ışık parlayınca yürür, karanlık çökünce durur. Ardından Adem yeryüzünde halife kılınır. Halife kelimesi, ardından gelmek anlamındaki ḤLF kökünden gelir. Adem'e isimler öğretilir ve melekler ona secde etmeye çağrılır.

Sonra İsrailoğulları'na verilen misak, yani sıkıca bağlanmış söz uzun uzun anlatılır. Sözün verilişi, bozuluşu ve buzağıya yönelişleri ardı ardına gelir. Sureye adını veren kıssa da burada yer alır. Bir bakara kesmekle emrolunan topluluk, emri sorular sorarak erteler. Kıssa, gizledikleri şeyin açığa çıkarılmasıyla kapanır. Böylece adın kökündeki iş, adı veren kıssada da gerçekleşmiş olur.

Ardından hayatın düzenine dair hükümler tek tek açılır. Kıble, kısas, vasiyet, kendini tutmak demek olan savm, hac, kıtal, nikah ve talak, emzirme, infak ve sadaka bu dizinin içindedir. Artış anlamına gelen riba ve borcun yazılması diziyi kapatır. Hükümlerin arasına iki ayet yerleştirilmiştir. Biri birrin, yani gerçek iyiliğin kimde bulunduğunu tanımlar. Öteki doğru yolun sapkınlıktan ayrıştığını bildirir ve seçimi insana bırakır. Biri ameli, öteki seçimi yarıp açar.

Ayetül-Kürsi, Allah'ı diri anlamındaki Hayy ve her şeyi ayakta tutan anlamındaki Kayyum adlarıyla tanıtır. Onun kürsisi gökleri ve yeri kuşatır. Kuran'ın en uzun ayeti, borcun yazılmasını en ince ayrıntısına kadar düzenler. Sure, resulün ve müminlerin imanını dile getirerek sona yaklaşır. Her nefse gücü ölçüsünde yük verildiğini bildiren ve yükü güce göre isteyen bir duayla kapanır.